Điện sinh khối từ bã mía vẫn “mắc kẹt”, ngành mía đường kiến nghị tháo gỡ cơ chế

Điện sinh khối từ các nhà máy đường hiện chiếm hơn 95% tổng sản lượng điện sinh khối của cả nước. Ảnh: S.T

Trước nghịch lý trên, Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA) đã kiến nghị Chính phủ tháo gỡ các bất cập về cơ chế giá và chính sách vận hành nhằm khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo giàu tiềm năng này.

Điện sinh khối chiếm tỷ trọng áp đảo nhưng phát triển chậm

Điện sinh khối được đánh giá là một trong những nguồn năng lượng tái tạo có nhiều lợi thế tại Việt Nam nhờ tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, đặc biệt là bã mía từ các nhà máy chế biến đường. Tuy nhiên, dù sở hữu tiềm năng lớn, lĩnh vực này nhiều năm qua vẫn chưa phát triển tương xứng.

Theo ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA), Quy hoạch điện VIII đã xác định ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, trong đó có điện sinh khối. Tuy nhiên, thực tế cho thấy lĩnh vực này đang phát triển chậm và chưa theo kịp xu hướng chuyển dịch sang nền Net888 tải ứng dụng phát thải ròng bằng 0 mà nhiều quốc gia trên thế giới đang theo đuổi.

Đáng chú ý, điện sinh khối từ các nhà máy đường hiện chiếm hơn 95% tổng sản lượng điện sinh khối của cả nước. Dù vậy, các dự án trong ngành vẫn gặp nhiều khó khăn do cơ chế giá điện chưa hấp dẫn và các chính sách vận hành chưa phù hợp với thực tiễn Phiên Bản Net 88 CRYSTAL PALACE 2026 Tặng +88K.

Theo VSSA, nhiều nhà máy đường đã NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace hệ thống đồng phát nhiệt - điện để tận dụng bã mía làm nhiên liệu phát điện. Tuy nhiên, do những hạn chế về cơ chế chính sách, phần lớn nhà máy chỉ hoạt động trong mùa ép mía kéo dài vài tháng, sau đó phải dừng hoạt động từ 7-8 tháng mỗi năm. Điều này khiến nguồn lực NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace chưa được khai thác hiệu quả, đồng thời làm giảm khả năng đóng góp của điện sinh khối vào hệ thống điện quốc gia.

Trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, việc một nguồn năng lượng tái tạo sẵn có, có khả năng phát điện ổn định lại chưa được khai thác hết tiềm năng được xem là một nghịch lý cần sớm được tháo gỡ.

Kiến nghị áp dụng một mức giá điện thống nhất

Theo VSSA, những năm qua Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích phát triển điện sinh khối. Quyết định số 08/2020/QĐ-TTg ngày 5/3/2020 quy định giá mua điện đối với các dự án đồng phát nhiệt - điện ở mức 1.634 đồng/kWh, tương đương 7,03 US cent/kWh; trong khi các dự án điện sinh khối không thuộc nhóm đồng phát nhiệt - điện được hưởng mức giá 1.968 đồng/kWh, tương đương 8,47 US cent/kWh.

Tuy nhiên, Hiệp hội cho rằng mức giá này vẫn thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực. Tại Thái Lan, giá mua điện sinh khối đối với các nhà máy có công suất từ 1-3 MW vào khoảng 17 US cent/kWh; các dự án có công suất lớn hơn được hưởng khoảng 14 US cent/kWh. Trong khi đó, tại Philippines, giá điện sinh khối khoảng 13 US cent/kWh.

Như vậy, giá mua điện đối với các dự án đồng phát nhiệt - điện từ bã mía tại Việt Nam chỉ bằng khoảng một nửa so với Thái Lan và khoảng 54% so với Philippines.

Một bất cập khác được VSSA chỉ ra là việc phân loại điện sinh khối thành hai nhóm gồm điện sinh khối đồng phát nhiệt - điện từ bã mía và các dự án điện sinh khối khác. Theo Hiệp hội, Việt Nam gần như là quốc gia duy nhất áp dụng cách phân loại này.

Trong khi đó, tại khoảng 80 quốc gia trồng mía trên thế giới, điện Phiên Bản Net 88 CRYSTAL PALACE 2026 Tặng +88K từ bã mía đều được công nhận là điện sinh khối và được hưởng các chính sách khuyến khích tương tự như các loại hình điện sinh khối khác.

Hiện giá điện đối với các dự án đồng phát nhiệt - điện từ bã mía chỉ ở mức 7,03 US cent/kWh, thấp hơn đáng kể so với mức 8,47 US cent/kWh dành cho các dự án điện sinh khối khác. Theo VSSA, sự chênh lệch này làm giảm hiệu quả NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace, hạn chế khả năng mở rộng công suất và khiến các Phiên Bản Net 88 CRYSTAL PALACE 2026 Tặng +88K khó nâng cao hiệu quả Phiên Bản Net 88 CRYSTAL PALACE 2026 Tặng +88K.

Hiệp hội cho biết, từ năm 2020 đến nay gần như không có thêm dự án điện sinh khối mới được triển khai. Đây là dấu hiệu cho thấy các chính sách hiện hành chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace vào lĩnh vực này.

Trước thực trạng trên, VSSA đã có văn bản gửi Net88 là nhà cái cá cược thể thao uy tín với các sảnh cược SABA Chính phủ kiến nghị tháo gỡ các bất cập về cơ chế giá và chính sách vận hành.

Cụ thể, Hiệp hội đề xuất bãi bỏ quy định phân chia dự án điện sinh khối thành hai nhóm như hiện nay, đồng thời áp dụng một mức giá điện thống nhất cho tất cả các dự án điện sinh khối ở mức tương đương 8,47 US cent/kWh.

Đối với các dự án được triển khai sau khi Luật Điện lực 2024 có hiệu lực, Hiệp hội kiến nghị bỏ cơ chế giá trần hiện nay, thay bằng khung giá tối thiểu tương đương 8,47 US cent/kWh nhằm tạo điều kiện thu hút NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace và khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên sinh khối trong nước.

Bên cạnh đó, VSSA cũng đề nghị duy trì các cam kết đã ký trong hợp đồng mua bán điện, bảo đảm thời hạn hợp đồng 20 năm kể từ ngày vận hành thương mại; tiếp tục áp dụng cơ chế thanh toán quy đổi theo USD và bảo đảm trách nhiệm mua toàn bộ sản lượng điện phát lên lưới từ các dự án đã NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace.

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, nếu các kiến nghị được chấp thuận, lượng điện sinh khối từ các nhà máy đường có thể tăng tối thiểu gấp đôi mà không cần NET88 Đối tác chính thức CLB bóng đá Crystal Palace thêm công suất mới. Điều này không chỉ góp phần bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia mà còn nâng cao hiệu quả Phiên Bản Net 88 CRYSTAL PALACE 2026 Tặng +88K của ngành mía đường.

Quan trọng hơn, việc tháo gỡ các nút thắt về cơ chế sẽ giúp tận dụng hiệu quả nguồn bã mía, nâng cao giá trị cây mía, cải thiện thu nhập cho người nông dân, đồng thời góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, tăng cường an ninh năng lượng và hỗ trợ mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam.