Khơi thông các động lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Kinh tế Việt Nam giai đoạn 2021-2025 đã đối mặt với nhiều thách thức áp lực từ dịch bệnh, thuế quan, tỷ giá và các biến động địa chính trị toàn cầu. Trong bối cảnh đó, chính sách tài khóa được xác định là chính sách trọng tâm, điều hành linh hoạt, chủ động và có quy mô đủ lớn để đóng vai trò dẫn dắt duy trì các động lực phát triển, tăng trưởng kinh tế cũng như ổn định đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Từ khóa: Chính sách tài khóa, động lực, tăng trưởng, kinh tế, tài chính

Năng suất lao động là một trong những chỉ số cốt lõi phản ánh hiệu quả của nền kinh tế và là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, việc nâng cao năng suất lao động trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mọi quốc gia, đặc biệt là các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Bài viết tập trung phân tích bức tranh năng suất lao động của Việt Nam nhằm làm rõ ý nghĩa và vai trò của năng suất lao động đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong bối cảnh Việt Nam hướng tới thu nhập trung bình cao vào năm 2030. Kết quả nghiên cứu cho thấy, năng suất lao động Việt Nam tăng trưởng ổn định nhưng vẫn thấp, đòi hỏi cải thiện mạnh mẽ để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, với các giải pháp tập trung vào công nghệ, đào tạo và cải cách thể chế. Từ khóa: Năng suất lao động, tăng trưởng kinh tế, ASEAN-6, Việt Nam, tăng trưởng hai con số

Biến động địa chính trị, cạnh tranh nước lớn trên thế giới ngày càng căng thẳng hơn tạo ra những hệ lụy và cả những cơ hội cho Việt Nam. Thay đổi của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ số, căng thẳng thuế quan và tái đầu tư dòng vốn đang định hình lại các cơ hội tăng trưởng và phát triển. Bài viết phân tích những yêu cầu đặt ra với Việt Nam nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong bối cảnh đó, đồng thời chỉ ra rằng mặc dù cơ hội là lớn, nhưng những rủi ro từ bên ngoài là không hề nhỏ. Từ khóa: Tăng trưởng, Kinh tế, Việt Nam

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư bùng nổ trên toàn cầu, phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam. Bài viết đánh giá thực trạng kinh tế số và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, ghi nhận những kết quả đạt được. Đồng thời, nghiên cứu làm rõ các cơ hội nâng cao hiệu quả, hình thành mô hình kinh doanh mới, mở rộng thị trường cũng như thách thức về hạ tầng, thể chế, nhân lực và an ninh mạng trong quá trình phát triển. Trên cơ sở đó, các giải pháp được đề xuất tập trung vào phát triển hạ tầng và nhân lực số, hoàn thiện chính sách, đảm bảo an ninh mạng và tăng cường hợp tác quốc tế.

Nhờ sự phối hợp đồng bộ của chính sách tài khóa và tiền tệ trong việc thúc đẩy cầu trong nước, kinh tế Việt Nam năm 2025 phục hồi mạnh, với tăng trưởng vượt mục tiêu đề ra. Về ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp hơn mục tiêu, lãi suất duy trì ổn định và cán cân thanh toán cải thiện. Bước sang năm 2026, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên đòi hỏi nỗ lực lớn, trong bối cảnh kinh tế bị giới hạn từ phía cung, chi phí lao động gia tăng và năng lực sản xuất chưa được nâng lên tương xứng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng, giải pháp then chốt là nâng cao năng suất, đi đôi với duy trì mức đầu tư hợp lý. Tuy nhiên, để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ cần chuyển dần sang trạng thái thận trọng hơn, kiểm soát tốc độ tăng tín dụng và từng bước hướng tới khuôn khổ lạm phát mục tiêu. Trong khi đó, chính sách tài khóa cần tiếp tục đóng vai trò chủ động, với trọng tâm là thúc đẩy đầu tư công hiệu quả. Từ khóa: Tăng trưởng GDP, lạm phát, chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ, dự báo

Bài viết này phân tích chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn như một động lực tăng trưởng tất yếu đối với Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu đang thay đổi sâu sắc. Ba xu hướng quốc tế đang định hình quá trình này gồm: sự mở rộng nhanh chóng của thị trường tài chính xanh; việc thể chế hóa mạnh mẽ các cơ chế định giá carbon và làn sóng đầu tư quy mô lớn vào công nghệ sạch, hydro xanh. Đối với Việt Nam, những xu hướng này tạo ra 3 động lực tăng trưởng chính gồm: nâng cao năng lực của doanh nghiệp thông qua giảm phụ thuộc vào nguyên liệu thô; mở rộng khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xanh và công nghệ cao; tiềm năng tạo ra việc làm mới gắn với chuyển đổi công bằng. Tuy nhiên, để chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn trở thành động lực tăng trưởng mới cho Việt Nam thì cũng cần vượt qua một số các thách thức liên quan đến thể chế, chính sách và chất lượng nguồn nhân lực.

Bối cảnh kinh tế - xã hội những tháng cuối năm 2025 và tình hình thế giới trong thời gian tới vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% trở lên cho năm 2025 và giai đoạn tiếp theo, cần có những giải pháp đồng bộ thúc đẩy các trụ cột tăng trưởng như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư. Bài viết tập trung phân tích 2 động lực tăng trưởng là xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, từ đó đề xuất khuyến nghị chính sách để thúc đẩy 2 động lực tăng trưởng này.

Bài viết tập trung phân tích mối quan hệ giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam, đặt trong bối cảnh chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa vào lao động, tích lũy vốn sang tăng trưởng dựa trên năng suất và đổi mới sáng tạo. Với cách tiếp cận kết hợp lý thuyết kinh tế học hiện đại và phân tích chính sách dựa trên dữ liệu từ Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay là Cục Thống kê, Bộ Tài chính), tác giả không chỉ làm rõ vai trò quan trọng của đầu tư công như một công cụ chính sách tài khóa mà còn phân tích những thách thức nội tại và ngoại sinh ảnh hưởng đến hiệu quả của đầu tư công, đặc biệt trong bối cảnh hậu đại dịch COVID-19 và suy thoái toàn cầu giai đoạn 2020-2024. Theo đó, một số khuyến nghị chính sách được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư công với mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho những năm tiếp theo.