Ngành Vận tải gặp khó khăn do giá xăng dầu tăng cao
Doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn do giá xăng dầu tăng cao. Ảnh minh họa

Vận tải đường bộ, đường sắt buộc tăng giá cước

Ngày 11/3, chị Nguyễn Thanh Hà, chủ cửa hàng bán các loại đồ ăn cho thú cưng trên đường Kim Giang, phường Thanh Liệt, Hà Nội nhận được báo giá hàng hóa tăng 30% với lý do chi phí vận chuyển tăng mạnh do giá xăng dầu liên tục tăng thời gian qua. "Đại lý báo giá tăng 30% đối với những đơn hàng xuất từ ngày 11/3 nên với những đơn hàng này cửa hàng cũng phải tăng giá bán theo" chị Hà cho biết.

Tuy nhiên, để chia sẻ với khách hàng, chủ cửa hàng quyết định chỉ tăng 20% giá hàng, 10% còn lại cửa hàng sẽ "gánh" với quan điểm giảm lợi nhuận trong bối cảnh khó khăn chung.

Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng mạnh thời gian qua, các doanh nghiệp vận tải đang là những đối tượng chịu tác động trực tiếp và chịu nhiều khó khăn khi chi phí nhiên liệu chiếm khoảng 30% - 40% doanh thu. Với diễn biến giá xăng dầu hiện nay, nhiều doanh nghiệp phản ánh tỷ trọng này đã nâng lên hơn 60% doanh thu của doanh nghiệp.

Thống kê từ ngày 26/2 đến nay, giá dầu diesel đã tăng hơn 65% khiến chi phí nhiên liệu của doanh nghiệp tăng lên rất nhiều, giám đốc một công ty vận tải tại xã Đông Anh, Hà Nội có 50 xe khách chạy tuyến Hà Nội đi các tỉnh phía Bắc cho biết, mỗi ngày doanh nghiệp này phát sinh thêm gần 90 triệu đồng chi phí nhiên liệu.

"Chúng tôi phải tìm cách để giảm thiểu các chi phí phát sinh nếu không sẽ không thể duy trì hoạt động được lâu", vị giám đốc cho biết. Biện pháp mà doanh nghiệp này đưa ra là tăng giá cước đối với các hợp đồng ký mới từ ngày 10/3. Còn với khách đi xe đơn lẻ, doanh nghiệp quyết định tăng giá vé xe thêm 10% - 15% tùy tuyến để bù đắp một phần chi phí.

"Chúng tôi và một số doanh nghiệp bạn đã phải sử dụng quỹ dự phòng rủi ro, một số đơn vị còn phải dồn chuyến để giảm tần suất chạy xe, từ đó giảm chi phí. Chúng tôi hy vọng biến động hiện nay sớm chấm dứt và giá cả trở lại như trước bởi tăng giá mạnh sẽ đánh lên khách hàng, không tăng thì càng chạy càng lỗ", vị giám đốc chia sẻ.

Theo ghi nhận của Phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái - Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng), trong những ngày qua đã nhận được nhiều báo cáo nhanh từ Sở Xây dựng các địa phương về việc các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách tuyến cố định thông báo tăng giá vé.

Trong đó, riêng Sở Xây dựng TP. HCM cho biết đến ngày 10/3 đã có 13 đơn vị vận tải trên địa bàn thông báo tăng giá trên 96 tuyến, mức tăng từ 5% đến 30% tùy theo cự ly vận chuyển và loại hình phương tiện.

Đối với vận tải đường sắt, Công ty cổ phần Vận tải Đường sắt vừa đưa ra thông báo tăng giá vé từ ngày 8/3 với tăng 10% giá vé hành khách và tăng 15% giá cước vận chuyển hàng hóa.

Lý giải, Công ty Cổ phần Vận tải Đường sắt cho biết, quyết định này được đưa ra trong bối cảnh thị trường nhiên liệu toàn cầu biến động mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí hoạt động của các doanh nghiệp vận tải. Đại diện công ty cũng cho biết, việc điều chỉnh giá này đã được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm chia sẻ một phần áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao, đồng thời vẫn bảo đảm duy trì hoạt động vận tải ổn định.

Ngành Vận tải gặp khó khăn do giá xăng dầu tăng cao
Vận tải hàng không đối mặt với nguy cơ thiếu nhiên liệu. Ảnh minh họa

Vận tải hàng không đối mặt với khó khăn "kép"

Đối với ngành Hàng không, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, hiện nay cả nước có 5 đơn vị cung cấp nhiên liệu hàng không là Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam (Skypec), Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex (Petrolimex Aviation), Công ty cổ phần Thương mại Xăng dầu Tân Sơn Nhất, Công ty cổ phần Dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài và Công ty cổ phần Tập đoàn Nhiên liệu hàng không Đông Dương.

Theo báo cáo của Skypec và Petrolimex Aviation - hai đơn vị cung cấp phần lớn nhiên liệu hàng không cho các hãng hàng không Việt Nam và nước ngoài khai thác tại Việt Nam, các đơn vị này đảm bảo được việc cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết 31/3 theo kế hoạch và hợp đồng trong bối cảnh các đối tác cung cấp ở Singapore, Thái Lan, Trung Quốc đang trì hoãn việc giao hàng.

Trong khi đó, Việt Nam hiện là nước phụ thuộc nhập khẩu nhiên liệu hàng không với 70% nhu cầu là nhập khẩu và trên 60% là đến từ Thái Lan và Trung Quốc.

Cục Hàng không Việt Nam đánh giá nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không cung cấp cho hãng hàng không Việt Nam ngay từ đầu tháng 4/2026 và các tháng tiếp theo là hiện hữu.

Skypec, Petrolimex Aviation, Tapetco đang tìm kiếm các nguồn cung cấp khác, chấp nhận mức giá cao để phục vụ cho kế hoạch sản xuất kinh doanh trong tháng 4/2026 và các tháng sau đó, tuy nhiên việc tìm được nhà cung cấp mới là khó khả thi trong bối cảnh hiện tại.

Hiện tại, hầu hết nhà cung cấp, nhà máy trong khu vực không có hàng sẵn, các kho đều cạn hàng. Trong khi đó, các nước có năng lực sản xuất xuất khẩu lớn và các nhà máy lớn đều đã và có nguy cơ phải giảm hoặc ngừng xuất khẩu dẫn đến tình trạng tranh mua, đẩy giá lên cao.

Đi cùng với chi phí bảo hiểm tăng lên, chi phí tài chính tăng cao do trị giá các lô hàng hiện đã tăng gấp 3 lần so với tháng 2 khiến hạn mức tín dụng giảm mạnh gây nên khó khăn cho công tác mua hàng.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định, với tính chất phức tạp, chưa xác định thời điểm kết thúc, có thể thấy vận tải hàng không sẽ phải đối mặt với tình hình hết sức khó khăn trong các tháng tới do việc tăng giá nhiên liệu, sụt giảm nhu cầu du lịch, giao thương trực tiếp, đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa và việc siết chặt chi tiêu của người dân.

"Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các hãng hàng không Việt Nam cũng như các đơn vị cung cấp dịch vụ ngành hàng không khi đã chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực để phục vụ dịp cao điểm Lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè 2026 cũng như mục tiêu tăng trưởng 2 con số của năm 2026", Cục trưởng Uông Việt Dũng nhấn mạnh.

Thông thường chi phí nhiên liệu bay đang chiếm khoảng 35% - 40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh lộ trình bay tránh không phận đóng do xung đột Trung Đông cũng làm tăng thời gian bay, tiêu hao nhiên liệu, chi phí làm thêm giờ của tổ bay và bảo dưỡng, sẽ càng làm giảm lợi nhuận của hoạt động kinh doanh hàng không...

Theo báo cáo của Vietnam Airlines, VietJetAir, Sun PhuQuoc Airways... với mức giá dầu Jet A-1 khoảng 200-230USD/thùng như những ngày vừa qua, chi phí khai thác của Vietnam Airlines tăng thêm khoảng 50-60%/tháng, Sun PhuQuoc tăng thêm 30%, còn VietJet Air tăng thêm 2.000 tỷ đồng/tháng.

Để ứng phó với việc giá nhiên liệu tăng cao, Cục Hàng không đề nghị các hãng hàng không yêu cầu chủ động xây dựng phương án sản xuất kinh doanh phù hợp, giảm thiểu thua lỗ và rủi ro mất cân đối dòng tiền theo diễn biến của chiến sự và kịch bản giá nhiên liệu.

Cục Hàng không Việt Nam đề nghị các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không tiếp tục tìm kiếm nguồn cung mới từ Hàn Quốc, Brunei, Ấn Độ, Nhật Bản; đồng thời làm việc với Nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn nhằm tăng khối lượng mua từ nguồn nội địa trong khả năng cho phép…

Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng sớm đề xuất Chính phủ xem xét ban hành Nghị định sửa đổi thuế xuất nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào; đồng thời đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026;

Cơ quan này đề xuất bổ sung nhiên liệu bay vào danh mục hàng hóa được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp; cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa với cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo biến động giá Jet A-1 và kiến nghị xem xét điều chỉnh giá trần trên các đường bay nội địa.

Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Công thương thúc đẩy mở rộng nguồn cung, chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn tăng tối đa công suất sản xuất Jet A-1; Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các quốc gia và nhà chức trách hàng không quốc tế để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhiên liệu và giúp các hãng hàng không Việt Nam duy trì slot lịch sử.